FAEF

3 oktober 2021 ontvangen van Peter Hovens:

Binnen elk bestuurssysteem dienen alle te onderscheiden elementen met elkaar in balans te zijn. In ons huidige politieke systeem is die balans ver te zoeken. De drie machten, te weten de wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende, missen – ondanks de checks and balances een gewenst evenwicht.

Ik heb al vaker betoogd dat het bestuur (uitvoerende macht) heerst over de volksvertegenwoordiging (wetgevende macht). Juist dat veroorzaakt bij veel burgers de kloof met de politiek en met de overheid.

De genoemde onbalans zien we niet alleen op nationaal niveau, maar ook op provinciaal en lokaal niveau. De macht ligt overal bij het bestuur. Helemaal erg is het in Europa. Het Europees Parlement heeft nul komma nul doorzettingsmacht, terwijl de Europese Commissie ogenschijnlijk macht heeft. Ogenschijnlijk, omdat de werkelijke macht bij de Europese Raad ligt. In dit orgaan hebben de regeringsleiders van de 27 lidstaten zitting. Zij bepalen uiteindelijk wat er in Europa gebeurt.

Kwalijk aan deze situatie is dat niemand van die leiders het Europees belang voor ogen heeft; ze zitten allemaal aan de vergadertafel met hun nationale agenda in hun achterzak, want ze moeten zich ‘thuis’ bij hun eigen parlement verantwoorden. Verantwoording afleggen aan het Europees Parlement – het orgaan dat ons burgers in Europa vertegenwoordigt – is er niet bij.

Daarom begrijp ik de mensen die tegen Europa zijn heel goed, want dit bestuurssysteem functioneert gewoon niet zoals het hoort. Aan de andere kant begrijp ik ook de mensen die voorstander van Europese samenwerking zijn; immers veel maatschappelijke vraagstukken overschrijden de landsgrenzen. Dat het dan allemaal niet lekker functioneert, nemen zij op de koop toe.

Dat de Europese machthebbers doorhebben dat de steun van de Europese burgers voor het huidige EU een impuls nodig heeft, komt tot uitdrukking door het initiatief van de Conferentie over de Toekomst van Europa, waar ook zo’n 800 burgers aan deelnemen. Deze poging om een democratischer en toekomstbestendig Europa te maken zal echter stranden; het zal leiden tot een bestendiging van de huidige ongewenste situatie.

Als tegenhanger van het EU-initiatief zijn we (dat wil zeggen de Federal Alliance of European Federalists, waar ik penningmeester van ben) sinds 2 oktober gestart met een Citizens’ Convention om een Europese Grondwet te maken ten behoeve van de oprichting van de Verenigde Staten van Europa.

We volgen daarmee het pad dat het Philadelphia Convention heeft afgelegd in 1787 dat uiteindelijk heeft geleid tot de oprichting van de Verenigde Staten van Amerika.

Neem eens een kijkje. En krijg je dan belangstelling om je steentje bij te dragen aan de toekomst van een federaal Europa, dat in staat is om doortastende besluiten te nemen, democratisch gelegitimeerd is en de soevereiniteit van de lidstaten respecteert, laat het me weten. Dan maak je deel uit van een historische gebeurtenis die de geschiedenisboekjes gaat halen.

Peter Hovens
Coöperatie SamenWereld