Maandelijks archief: oktober 2021

Respect Online #35: uitnodiging gesprek Hugo de Jonge

Geachte heer de Jonge, Excellentie,

Juist ook voor u zal het zo zijn dat ‘het bijzondere tijden zijn’. Daarom graag bij deze een open brief / uitnodiging aan u tot een gesprek, tijdens een wandeling door Hilversum. (Immers met een extra betekenis: nabij de ontwikkelingen van de kabinetsformatie). Ergens de komende dagen.

Draagvlak voor besluiten, beleid, is essentieel. Er zijn vele onderwerpen die daarom vragen. Met allemaal die specifieke behoefte aan onderling en inhoudelijk begrip.

Graag wil ik met u daarover van gedachten wisselen. Welke bruggen u voor ogen ziet?

Met hartelijke dank en groet,

René Graafsma

mail@renegraafsma.nl



Respect Online #34: ……….. De rechter schaamt zich

Bron: CBS

Het leven
Tussen de geboorte en de dood brengen wij ons leven door in ‘ons Nederland’, een deeltje van onze wereld. Zie hier boven cijfers van het CBS: op een doorsnee dag gebeurt er heel wat. Van dag naar week, van week naar maand, van maanden naar jaren, je moet er zelf wat van maken. Hoe en wat, dat ligt voor een groot deel aan je zelf. Met in je omgeving je gezin, de familie, de school, het werk, de buurt waarin je leeft en in verschillende vormen de overheid. Je hebt rechten en plichten en de overheid richt daartoe een rechtsstaat in om je aan je verantwoordelijkheden te houden en je te beschermen en te helpen als het nodig is.

De rechtsstaat, ….. een modewoord?
De zekerheden die de overheid kan verankeren lijken geen vanzelfsprekenheid (meer). De politicoloog Harry Starren constateert (op LinkedIn): “Het is gezien en niet onopgemerkt gebleven. Ook internationaal. Human Right Watch kapittelde ons
(RG: Nederland) reeds over het functioneren van de rechtsstaat, een VN rapport maakte gewag van institutioneel racisme, een VN rapporteur wees er op dat het grondrecht rond wonen niet wordt waargemaakt, de OECD wees op het ontbreken van waarborgen (regels) rond lobbyen en partijfinanciering, het IMF wees een eerder kabinet er op dat de budgettaire ruimte die de Nederlandse begroting had niet werd benut, de Europese unie wijst ons op het structureel overschrijden (overschot) van de betalingsbalans boven de norm (en het ontbreken van daarop gericht beleid). Nu komt de Raad van Europa met een kritisch rapport. Is ons zelfbeeld aan herziening toe?”. Aldus vraagt Harry Starren zich af.

Raad van Europa (RvE) vindt dat Nederland politieke cultuur moet veranderen
Bron NU.NL, 12 oktober 2021: “De Nederlandse politiek moet verregaande hervormingen doorvoeren om een toekomstig schandaal zoals de toeslagenaffaire te voorkomen. Dat staat in een nog ongepubliceerd rapport van de Raad van Europa (RvE) over de democratie en rechtspraak in Nederland, waar RTL Nieuws en Trouw over schrijven. De Venetiëcommissie van de RvE schreef op verzoek van de Tweede Kamer en naar aanleiding van de toeslagenaffaire een rapport over de rechtsbescherming in Nederland. RTL Nieuws en Trouw kregen alvast inzage in de aanbevelingen in het vertrouwelijke rapport.

RvE
De RvE is een internationale organisatie bestaande uit 47 Europese landen, die erop gericht is om de democratie, mensenrechten en de rechtsstaat te verbeteren. Het is niet de eerste keer dat de Venetiëcommissie van de RvE harde kritiek uit op de politieke cultuur in een Europees land. Malta, Polen en Hongarije werden eerder al stevig aangepakt vanwege hun bestuurscultuur.

Politieke cultuur
In het rapport wordt hard uitgehaald naar de huidige politieke cultuur in ons land. Zo is er forse kritiek op het achterhouden van informatie voor Kamerleden en het hinderen en tegenwerken van parlementariërs van coalitiepartijen. De commissie doelt hiermee op de kritiek en tegenwerking die toenmalig CDA’er Pieter Omtzigt binnen zijn fractie te verduren kreeg toen hij zich in het toeslagendossier vastbeet. Tijdens de ministerraad werd door bewindspersonen geregeld over zijn optredens geklaagd. Door het toeslagenschandaal werden tienduizenden ouders door de Belastingdienst onterecht als fraudeur bestempeld en moesten zij soms voor de kleinste fouten enorme bedragen terugbetalen.

Betere positie parlement
Verder moet de positie van het parlement en individuele Kamerleden worden versterkt, vindt de RvE. Het informatierecht moet beter en ook zouden Kamerleden en parlementaire commissies meer geld en ondersteuning moeten krijgen. Daarnaast zou een minderheid in de Kamer in de toekomst voldoende moeten zijn om hoorzittingen of een parlementair onderzoek te starten.

Tapijt
Kritische geluiden over het regeringsbeleid moeten niet onder het tapijt geveegd worden, maar juist op het hoogste niveau worden behandeld, stelt de RvE. Verder moeten burgers beter worden geholpen als zij klachten hebben over overheidsinstanties en zouden die neutraal moeten worden behandeld.

Alles of niets
Volgens RTL Nieuws en Trouw uit de Venetiëcommissie ook kritiek op de rol van Kamerleden bij de totstandkoming van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (Awir), die bijdroeg aan de ‘alles-of-niets-aanpak’ in het toeslagenschandaal. De parlementariërs zouden daarbij onvoldoende hebben gelet op de basisprincipes van behoorlijk bestuur, zoals redelijkheid en billijkheid. In nieuwe wetgeving zouden die principes moeten worden opgenomen, zodat uitvoeringsorganisaties van wetten kunnen afwijken als die burgers onevenredig hard raken.

Hulp van buiten
Het demissionaire kabinet kondigde in januari, na het aftreden naar aanleiding van het rapport Ongekend onrecht, verschillende hervormingen aan. De Venetiëcommissie zegt er vertrouwen in te hebben dat die zullen leiden tot een verbetering van de huidige bestuurscultuur. De commissie zegt Nederland bij die hervormingen te willen ondersteunen”. Aldus uit NU.NL over de visie van de RvE. Naast de toeslagenaffaire nog enkele voorbeelden:

Woekerpolis
De woekerpolisaffaire is de verzamelnaam van de ophef rond Nederlandse beleggingsverzekeringen ontstaan in 2006.  De woekerpolisaffaire kwam aan het licht in 2006 door een onderzoek van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) waarin geconstateerd werd dat er veel mis was met beleggingsverzekeringen. Deze verzekeringen bleken complex en relatief duur te zijn. Ook ondervonden verzekerden bij veel beleggingsverzekeringen groot financieel nadeel bij tussentijdse beëindiging, en zouden de verzekeraars hierover onvoldoende duidelijkheid geven. Daarnaast werden er veel gebreken aangetroffen met betrekking tot de overige informatie bij de polissen. Volgens de AFM waren er in 2018 waarschijnlijk nog zo’n 2 miljoen lopende woekerpolissen. Volgens schattingen zijn er sinds ‘de jaren 90’ zo’n 7 miljoen verkocht.

Hoge Raad
Momenteel is er een procedure gaande bij de Hoge raad waarbij vragen voor liggen betreffende de transparantie en informatieverplichtingen van verzekeraars. Juridisch gezien allemaal heel ingewikkeld lijkende teksten maar als je kan rekenen kan het heel eenvoudig blijken als je wil begrijpen waar de zogenaamde ‘indirecte transparantie toe kan leiden’. (Een bescheiden sommetje: “Stel je hebt op 1 januari van een jaar 100 euro in een potje gestopt. Aan het eind van dat jaar is het rendement 50% negatief. Het jaar daarop is het rendement 60% positief. De vraag: wat heb je aan het einde van het tweede jaar in je potje en wat is je gemiddeld rendement geweest?”)1. Benieuwd of de Hoge Raad ook over ‘het kunnen rekenen wil nadenken’. De Advocaat Generaal heeft net enkele dagen geleden zijn advies uitgebracht. Waarover meer in de volgende Respect Online / Telegraafsma.

Woekerpensioen
Ook bij de pensioenen spelen transparantie en communicatie een essentiële rol. Gaat het bij de woekerpolissen om zo’n 4 miljoen betrokken huishoudens, de pensioenen raken praktisch alle denkbare voordeuren. Van consumenten, werknemers en werkgevers. De omvang van de totale pensioenreserveringen en uitkerende belangen is hallucinant, om zoveel geld gaat het. De vraag is of de systemen en organisaties die bij het beheer en de uitvoering betrokken zijn de betrokken kosten werkelijk moeten maken om hun taken te kunnen uitvoeren. Passende kosten-grondslagen relateren aan de werkzaamheden, niet aan de saldi op de rekeningen.

Groningen
Met elkaar hebben we genoten van de warmte ‘uit Groningen’. Helaas blijkt het naar boven halen van het gas aardbevingen te kunnen veroorzaken. Er zijn er ook die een klimaatcrisis voor de ogen zien. CO-2-stijgingen worden gezien als een grensoverschrijdend, wereldwijd, vraagstuk. Boeren en ‘buitenlui’ worden als betrokkenen gezien. De belangen zijn groot, allesomvattend en gaan van klein (de woningbezitter in de aardbevingsgebieden) naar groot (de energiemultinational). Je ziet het ook aan de mensen, het lijkt een spel: “Ze spelen een spel, ze spelen het spel geen spel te spelen. Als je niet mee doet word je verstoten, als je wel mee doet word je gek”.

Systemen
De overheid is een systeem, de school is een systeem, bij de baas gaat het om systemen, de politiek is een systeem, enzovoort. Het individu is een radertje in het systeem. Het individu heeft zijn of haar leefwereld ter beschikking om in te ademen en te doen. Groepen vormen met elkaar bovenwerelden en onderwerelden: er tussen in ……. allemaal kloven. Machten en wel of niet tegenmachten. Het individu wil overleven en als het even kan tot zijn recht komen. Het systeem wil zichzelf handhaven en ook zijn macht(en) versterken. Iedereen is uit op lijfsbehoud. Wordt dat ingewikkeld dan worden de zaken even op de spits gedreven om vervolgens tot onderhandelingen te komen: “zij dronken een glas, pisten een plas en alles bleef zoals het was”.

Transities
Soms echter kan het niet blijven zoals het was. De schade is te groot of wordt met zekerheid alleen maar groter: de dood maakt een gebeuren niet omkeerbaar, de weerzin van de meerderheid wordt te groot, de leugen is daadwerkelijk door de waarheid ingehaald, bij het onderhandelen blijkt de compensatie niet te bepalen, enzovoort. Situaties die je voor altijd wil voorkomen: het is onvermijdelijk de boel zal echt moeten veranderen. Zoals nu met ons wankele rechtssysteem. De voorbeelden zijn er al: zoals met de een analyse van Bestuursrechters (zie hier onder) die met schaamte terugzien op de oordelen die zijn gegeven in het toeslagendrama. Hoe triest is het eigen wel niet dat er hulp van buiten Nederland, door de Raad van Europa, wordt aangeboden om hier de rechtsstaat te ‘helpen genezen’.

Kwaliteit wetgeving
De top-down is de verbinding met de ‘bottom-up’ kwijtgeraakt. Loopt het uit de hand, dan zegt men aan de top even sorry, en dat was het dan. Zonder dat er iets verandert. Bovenstaande voorbeelden spreken daarvan. Nu zelfs de rechters met schaamte op hun werk terug zien, we schikkingen zien met over en weer zwijgplichten heeft en doofpotten vormt, het buitenland toekijkt en ingrijpt, de vraagstukken van steeds grotere omvang zijn, het is zover: we staan op een kantelpunt. Gaat het nu wel of niet echt veranderen? Waar gaan we met z’n allen naar toe? Neemt de Tweede Kamer straks moties aan die ook uitgevoerd gaan worden, telt de grondwet nog, zijn onze wetten van een dergelijke kwaliteit dat ze ook kunnen worden gehandhaafd?

Respect
Praten over de rechtsstaat is als het spreken met reeksen van modewoorden. Vrijheid, gelijkheid, broederschap, rechtszekerheid ……….  en last but not least: respect. Van deze kant is het verzoek eenvoudig: laten we – met elkaar – respect online brengen (klik link). Door met elkaar in gesprek te gaan. Gewoon tegen kostprijs, dus helemaal duidelijk: zonder verdienmodel. Als een vereniging met leden. We beginnen gewoon een beweging, de respect beweging. Om te veranderen wat moet veranderen, om het leven met elkaar te kunnen blijven delen.

Persoonlijke noot: een kind
Ik heb er lang over nagedacht. De doelstelling van Respect Online is alleen gericht op het algemeen belang, toch geef ik je een voorbeeldcasus ter kennisname. Juist ook om te laten zien dat verschillende systemen vergelijkbaar ‘systematisch’ kunnen functioneren. Onder uitdrukkelijk bijzondere omstandigheden is er een meisje van 16 overleden. De politie behandelt haar zaak nu in het kader van een interne richtlijn als ‘een (bijna) perfecte moord’, in een boekje en nog steeds met ernstige onderzoekdistorsies helaas. Het boekje spreekt over meerdere en andere zaken waardoor er een nadrukkelijk belang ontstaat. Betreffende o.a. de organisatie van de politie (vergelijk ‘Fijnaut’) en de integriteit van het Openbaar Ministerie (vergelijk ‘Fokkens’). Met het meisje (nog slechts) als voorbeeld heb ik de Tweede Kamer gevraagd na te denken over de toepasselijke procedures. Als je een mailtje stuurt met je gegevens kan ik dit schrijven aan de Tweede Kamer met je delen, dat gebeurt dan ‘beheerst’. Het verzoek aan jou is dan ook daar ‘gepast’ en met begrip voor het algemeen belang mee om te gaan.. Om een leven, om het leven, met elkaar te blijven delen.

Bestuursrechters
In reactie op de toeslagenaffaire en de rol van de bestuursrechter daarin, stelde het Landelijk Overleg Vakinhoud Bestuursrecht (een landelijk overlegorgaan van bestuursrechters) een werkgroep in om te reflecteren op hoe bestuursrechters kinderopvangtoeslagzaken hebben behandeld. De werkgroep vroeg meer dan 100 rechters en juridisch medewerkers naar hun ervaringen en hun visie op de toekomst. Ook werd gesproken met betrokken ouders, advocaten en medewerkers van de Belastingdienst. Daarnaast zijn rechterlijke uitspraken uit de periode van 2010 tot en met 2019 uitgebreid geanalyseerd.

Rechtsbescherming individu
De parlementaire ondervragingscommissie die onderzoek deed naar de toeslagenaffaire concludeerde ook al eind vorig jaar dat bestuursrechters de betrokken ouders niet de rechtsbescherming hebben geboden die nodig was. Volgens de  bestuursrechters nu dus is de conclusie dat als een hoger-beroepsrechter de wet op een bepaalde manier uitlegt, lagere rechters zich vrijer moeten voelen om hier tegenin te gaan. Om onrecht in de toekomst te voorkomen moet volgens deze rechters in vergelijkbare zaken de rechtsbescherming van het individu belangrijker zijn dan het waarborgen van rechtseenheid en rechtszekerheid.

Graag je meedenken: op de lijn Regering, Parlement, Rechtelijke macht, Uitvoering en Handhaving, waar gaat het volgens jou mis?


1
Na twee jaar heb je € 80 in je pot (20 € verlies) en een gemiddeld rendement van PLUS 5%. Indirecte transparantie heet dat.
En dat mag (nog) in Nederland.

Respect Online #33: ‘Bloeden’

Een ongeluk zit in een klein hoekje. Het kan zo maar gebeuren dat je je in je vingers snijdt. Het is dan maar te hopen dat het bloeden snel stopt en dat niemand je gunt dat het blijft bloeden. De Tweede Kamer verkiezingen van maart dit jaar hebben nog niet tot een nieuwe regering geleid. De verkiezingen waren het gevolg van een verloren vertrouwen in de regering na ‘een aantal ongelukken’. Om tot een nieuw Kabinet te komen hebben verschillende informateurs de nodige (voor)onderzoeken gedaan.

De heer J.W. Remkes
De meest recente informateur, de heer J.W. Remkes heeft verslag gedaan van zijn informatiewerkzaamheden om te komen tot een nieuw Kabinet, een nieuwe regering. Hij is begonnen met “het onderzoeken van mogelijkheden voor een minderheidscoalitie uit een nader te bepalen combinatie van VVD, D66 en CDA, waarbij deze minderheidscoalitie een constructieve en vruchtbare samenwerking moet zoeken met de Staten-Generaal”. Dat heeft niet tot een resultaat geleid.

De heer Remkes schrijft in zijn verslag ook:
Nieuwe bestuurscultuur
“Gedurende het proces “steunden alle fractievoorzitters het brede draagvlak voor een nieuwe bestuurscultuur en konden zij zich vinden in een concrete invulling hiervan door een beknopt regeerakkoord  en de verdere uitwerking hiervan  door de kandidaat-ministers in een regeerprogramma”.

Zelfde coalitie
Uiteindelijk kwam er toch een resultaat van de ‘informatieronde Remkes’: “Het beoogde kabinet zal berusten op een coalitie van de fracties van VVD, D66, CDA en ChristenUnie met een beknopt regeerakkoord over de doelen van (financieel en fiscaal) beleid binnen welk kader door de kandidaat-ministers een regeerprogramma met instrumenten om de doelen te bereiken wordt gemaakt dat wordt vastgesteld in het constituerend beraad en vervolgens ongewijzigd wordt overgenomen door de ministerraad”.
Een voortzetting van ‘de oude coalitie’ dus.

Breed draagvlak
“In aanvulling op het voorgaande is het mijn overtuiging dat er een breed draagvlak is om op deze wijze een belangrijke bijdrage te leveren aan een nieuwe bestuurscultuur en bestuurlijke vernieuwing die door het nieuwe kabinet ook op andere punten verder zullen worden uitgewerkt, waaronder wezenlijke aanpassingen in de verhouding tussen overheid en burgers met inbegrip van wijzigingen in wet- en regelgeving en nieuwe vormen van participatie. Het kabinet zal verder op basis van het regeerakkoord en regeerprogramma, met gebruikmaking van verschillende analyses en rapporten van maatschappelijke organisaties en deskundigen, nieuw beleid ontwikkelen en daaraan uitvoering geven op belangrijke gebieden als het klimaat, economie en innovatie, de stikstofproblematiek, het onderwijs, kansengelijkheid, de arbeidsmarkt en (internationale) veiligheid”. Aldus de informateur, de heer Johan Remkes.

Sorry?
De informateur heeft er dus vertrouwen in dat “er een breed draagvlak is om op deze wijze een belangrijke bijdrage te leveren aan een nieuwe bestuurscultuur en bestuurlijke vernieuwing”. Het is niet helemaal duidelijk waarop dit vertrouwen is gebaseerd, dus we zien het graag als een belofte. De erfenissen uit het verleden, zoals de toeslagenaffaire, zullen met de aanstaande parlementaire enquêtes directe toetsstenen zijn voor de daadwerkelijke realisatie van die nieuwe bestuurscultuur. Alleen maar sorry zeggen zal daarbij niet genoeg zijn. Rechtvaardigheid vraagt om meer dan dat. Hoe gaat het nemen van verantwoordelijkheid er uit zien? Komen de (grond)rechten en plichten, met de machten en tegenmachten, weer met elkaar in evenwicht?

Pieter Omtzigt schrijft in zijn boek ‘Een nieuw sociaal contract’ het volgende’:
“Het belang van machtsevenwicht in de rechtsstaat.
‘Rechtvaardigheid is de houding krachtens welke iemand met standvastige en bestendige wil aan ieder zijn rechten toekent’, zo stelde ooit de filosoof en theoloog Thomas van Aquino (1125-1274). Zijn definitie van rechtvaardigheid was zeker niet nieuw maar ontleende hij aan het Romeinse recht. Via de Romeinen en via onder andere Plato, Aristoteles, Cicero en Augustinus is deze gedachte van het suum cuique tribuere –‘ieder het zijne toebedelen’ – gaandeweg gemeengoed geworden in de westerse traditie. De publieke rechtvaardigheid vormt de basisnorm voor het maatschappelijke en politieke leven en is een kernwaarde van onze moderne rechtsstaat. Want in een rechtvaardige samenleving behoren de gelijke rechten van iedere burger ook tegenover de overheid gewaarborgd te zijn. Voor iedereen geldt immers hetzelfde recht en ieder dient zich aan het recht te houden: burgers, organisaties en overheid.

Grondbeginselen
In de rechtsstaat heeft de overheid bijzonder veel macht. Deze macht ontvangt zij van de burgers, om zo in de noodzakelijke, gemeenschappelijke behoeften te voorzien. De overheid is er kortom niet voor zichzelf maar voor de burger, en juist dat legitimeert haar macht, binnen de grenzen van het recht. Deze impliciete afspraak tussen overheid en samenleving – of te wel het sociaal contract – zorgt ervoor dat de macht van de overheid ook alleen voor het doel van het publieke recht wordt aangewend, en niet voor iets anders. Het contract staat dus model voor een vertrouwensbasis. Maar hoe kunnen we er als samenleving op vertrouwen dat het sociaal contract ook daadwerkelijk wordt nageleefd en burgers beschermd zijn tegen potentieel machtsmisbruik door de staat? Het antwoord is: door de rule of law, door de waarborging van de grondrechten en door echt werk te maken van de machtenscheiding: macht en tegenmacht, checks-and-balances. Dit zijn de drie grondbeginselen van de rechtsstaat.

Trias politica

Onze rechtsstaat is gebouwd op het principe dat het iedere macht begrensd wordt, ook de macht van de staat. Dit gebeurt onder meer door overheidsmacht te spreiden over verschillende organisaties, die in een bepaald evenwicht tot elkaar staan. Deze machtenscheiding voorkomt dat de staatsmacht de burger blootstelt aan willekeur van de overheid. Aan de basis van dit beginsel van machtenscheiding staan de ideeën van de Franse sociaal en politiek filosoof Charles Montesquieu (1689-1755). Zijn driemachtenscheiding, de trias politica, heeft de staatinrichting van veel westerse landen beïnvloed, waaronder die van Nederland, en houdt in dat de macht in een land verdeeld moet zijn tussen een wetgevende macht, een uitvoerende macht en een rechtsprekende macht. Deze drie machten kunnen niet zonder elkaar, het zijn de drie pijlers van elke rechtsstaat. Wel dienen zij onafhankelijk van elkaar werkzaam te zijn en elkaars werking te controleren. Van een zuivere machtenscheiding is echter nooit sprake, eerder van een systeem van checks-and-balances dat ervoor zorgt dat het evenwicht tussen de drie staatsmachten in stand wordt gehouden.

Machtsevenwicht?
Evenwicht is dus cruciaal en vormt de essentie van de trias politica. In Nederland is de wetgevende macht niet strikt gescheiden van de uitvoerende macht, omdat de uitvoerende macht, de regering, ook wetgevende taken heeft. Het machtsevenwicht is mede hierdoor altijd wat kwetsbaarder geweest. De laatste jaren is het machtsevenwicht echter aan ernstige erosie onderhevig.

Betere rechtsbescherming, vooral bij het bestuursrecht
De getroffen ouders in de toeslagenaffaire hadden procedureel geen schijn van kans: hun werd niet verteld welke stukken ze moesten inleveren om aan te tonen dat zij recht hadden op de toeslag. Bezwaren werden vaak pas na achttien maanden behandeld. En volgens de wet hadden de toeslagen niet eens vooraf stopgezet mogen worden. Toch vingen zet bot bij de Afdeling Bestuursrecht van de Raad van State, de hoogste bestuursrechter, die juist bescherming moet bieden tegen overheidshandelen. Het bestuursrecht is een steile klim geworden voor de eenzame burger die zonder veel bijstand de hele weg tegen de machtige overheid met diepe zakken moet procederen.

Getouwtrek
Al in maart 2019 nam de Kamer met algemene stemmen mijn motie aan voor een advies over de praktische rechtsbescherming voor burgers en kleine  bedrijven bij de Belastingdienst. De regering zag aanvankelijk het probleem niet zo. Pas na veel getouwtrek kwam er een jaar later een commissie. Het advies van deze commissie is nu bijna klaar.

Bescherming van burgers
Naar aanleiding van het rapport van de commissie-Van Dam uit december 2020 hebben we ook om een advies gevraagd bij de gezaghebbende Venetiëcommissie. Dat advies zal gaan over de bescherming van burgers in het bestuursrecht en tevens gaan over de vraag of er genoeg macht en tegenmacht is in Nederland. De Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State is formeel een onderdeel van de Raad van State, het belangrijkste adviesorgaan van de regering. Er zijn veel oud-ministers en -staatssecretarissen lid van. De vraag kan gesteld worden in hoeverre de Afdeling zich onafhankelijk genoeg opstelt ten opzichte van de uitvoerende overheid. In de kinderopvangtoeslagzaken is hiervan niet of te weinig gebleken”. Aldus Pieter Omtzigt.

Motivatie
Een vraag kan zijn wat alle betrokkenen motiveert om ‘aan het spel deel te nemen’? Welke doelen streeft men na? Naast de vanzelfsprekende doelen voor degenen die worden vertegenwoordigd, zoals het verwezenlijken van partijprogramma’s, zullen er persoonlijke motieven zijn. Bijvoorbeeld: ‘is men ‘macht-gedreven’, ‘geld-gedreven’, en/of ‘waarden-gedreven’?.

De onderste steen boven
We gaan zien hoe het bloeden gestopt gaat worden en of ook de littekens zullen herstellen. Hoe we gezond weer verder kunnen. Als de wonden kunnen herstellen is er inderdaad weer een mogelijkheid het leven met elkaar te delen. De vernieuwingen laten dan de transitie zien van het oude naar het nieuwe, de toekomst. Spannend wordt dat met alle bagage en herinneringen die over de grenzen worden meegenomen. Transparantie zal daarbij een belangrijk woord van betekenis blijken gedurende de omvangrijke transitie. In elk dossier zal de onderste steen naar boven moeten komen. Wij gaan dat volgen: www.deonderstesteenboven.nl.

Er is al vaker gesproken over een sorry-democratie, in het boek :
Sorry-democratie, recente politieke affaires en de ministeriele verantwoordelijkheid
van Ed van Thijn. (Van meer dan 20 jaar geleden, ………).
Bol.com vat samen:
Het lijkt er steeds meer op dat parlementaire kritiek op het kabinet die niet adequaat beantwoord kan worden, kan worden afgekocht met een simpel ‘Het spijt me’ van de minister of staatssecretaris. En dat roept ernstige vragen op. Hoe is het gesteld met het primaat van de politiek en de loyaliteit van de ambtenaren? Kunnen ambtenaren vrijelijk draden spannen om hun bewindslieden te laten struikelen? Raakt de ministeriële verantwoordelijkheid uitgehold en zit het parlement nog wel voldoende op het vinkentouw? Ed van Thijn bekleedt sinds april 1997 de Dr. J.M. den Uylleerstoel aan de Universiteit van Amsterdam en geeft college over de veranderende rol van de. staat en de relatie tussen politiek en bureaucratie. In dit boek presenteert hij samen met zijn studenten een onderzoek naar een aantal affaires van de laatste jaren. Het IRT, korpschef Brinkman, de Iraanse vluchtelingen, Schiphol, Gümüs, Srebrenica, de Bijlmerramp, het Ctsv, de Eurotop, de Herculesramp, Bouterse, het drugsbeleid, Docters van Leeuwen – het zijn stuk voor stuk zaken die veel stof deden opwaaien en waarover in veel gevallen nog niet het laatste woord is gezegd.

Sorry, en dan?
20 jaar geleden werden de laatste woorden dus nog niet gezegd. In de meeste zaken nog steeds niet. Als je alles anders en opnieuw beter gaat doen dan moet je er ook echt voor gaan. De onderste steen boven dus. Wij gaan dat volgen. Er komen meerdere parlementaire enquêtes aan. Naast alle andere gebeurtenissen en ontwikkelingen waarbij een echt begrip en kennis van de feiten van het allergrootste belang zijn. Graag horen wij welke stenen jij ziet!

Deelnemen
Respect ONLINE / De Telegraafsma is de nieuwsbrief behorend bij de website www.respect.eu. Deelnemers en donateurs ontvangen de ‘ONLINE’ direct na het verschijnen in de eigen mailbox.  Jij kan de uitgave van de Respect ONLINE ondersteunen en actief deelnemen aan het ‘Respect-platform’. Dat kan door hier te klikken.
Je donateurschap is daarmee een lidmaatschap voor het verkrijgen van informatie over maatschappelijke onderwerpen en waardevolle belangenbehartiging.
Je bent actief deelnemer: je denkt en doet mee!